Jak zmienić swoje życie a rozpoznawanie powtarzających się schematów zachowania
Wprowadzanie zmian w zwykłym funkcjonowaniu rzadko wygląda tak, jak przedstawiają to krótkie poradniki. Zwykle nie wystarczy podjąć jednej decyzji i konsekwentnie realizować ją przez kolejne miesiące. Na drodze pojawiają się obowiązki, zmienne samopoczucie, brak czasu, nieprzewidziane sytuacje oraz wcześniejsze przyzwyczajenia, które uruchamiają się prawie że bez zastanowienia.
Dlatego pytanie, jak zmienić własne życie, warto rozpatrywać przez pryzmat konkretnych zachowań, a nie ogólnego hasła. Pomocne może być przyjrzenie się temu, jak wygląda zwyczajny dzień i w których momentach najczęściej pojawia się niezadowolenie. Czasem źródłem trudności jest zbyt duża liczba zobowiązań, innym razem brak wyraźnych granic między pracą a odpoczynkiem. Bywa też, że człowiek stara się zmienić kilka sekcji równocześnie i po krótkim czasie rezygnuje z całego planu. Takie doświadczenie pokazuje, że skala zamierzonej zmiany ma znaczenie praktyczne. Im więcej nowych zasad trzeba pamiętać każdego dnia, tym łatwiej o sytuację, w której wcześniejsze nawyki ponownie przejmują kontrolę nad działaniem.
Właśnie nawyki są jednym z tematów często poruszanych w ramach zagadnienia, jakim jest rozwój osobisty. Nie chodzi przy tym wyłącznie o osiąganie kolejnych celów. Rozwijanie własnych umiejętności może obejmować również rozpoznawanie sposobu reagowania na krytykę, poprawę organizacji obowiązków czy przekształcenie podejścia do odpoczynku (dodatkowe informacje: ebook o zmianie swojego życia). Z punktu widzenia codziennego funkcjonowania istotne jest sprawdzanie, czy wybrana forma faktycznie pasuje do dokładnie określonej sytuacji. Np prowadzenie bardzo dokładnego harmonogramu może u jednej osoby ograniczyć chaos, a u innej powodować dodatkowe napięcie, gdy rzeczywistość często odbiega od planu. Tak samo ustalanie ambitnych celów nie zawsze przekłada się na regularne działanie. Czasami większą trudnością okazuje się nie samo rozpoczęcie zadania, lecz utrzymanie określonego rytmu przez dłuższy czas. Z tego względu obserwowanie własnych reakcji jest równie istotne jak wybór konkretnej techniki. Zmiana może wymagać kilku prób, korekty wcześniejszych zaleceń i zaakceptowania tego, że rozwiązanie efektywne w jednej sytuacji nie musi pasować do innej.
Wśród pojęć związanych z pracą nad nawykami można spotkać określenie programowanie umysłu podświadomego. W współzależności od źródła może ono oznaczać pracę z przekonaniami, automatycznymi reakcjami albo utrwalonymi sposobami interpretowania różnorakich wydarzeń. Warto jednak oddzielić język potoczny od bardziej precyzyjnego opisu procesów zachodzących podczas uczenia się i kształtowania nawyków. Człowiek nie reaguje na każdą sytuację od zera. Wiele czynności kreuje na podstawie wcześniejszych doświadczeń, skojarzeń i powtarzanych schematów. Jeżeli określone zachowanie przez długi okres czasu pojawiało się w podobnych okolicznościach, jego uruchomienie może stać się mniej świadome (zobacz także: ebook o rozwoju osobistym). Zmiana takiego schematu wymaga najpierw zauważenia, kiedy się pojawia. W praktyce przydatne jest zwracanie uwagi na moment poprzedzający daną reakcję. O ile ktoś regularnie odkłada skomplikowane zadania, warto sprawdzić, czy robi to po pojawieniu się konkretnej myśli, emocji lub poczucia przeciążenia. Dopiero wtedy można rozważać, jakie inne zachowanie mogłoby pojawić się w tym samym miejscu. Samo powtarzanie określonych zdań czy wyobrażeń nie powinno być demonstrowane jako uniwersalny sposób zmiany wszystkich utrwalonych schematów.
Znaczenie ma też środowisko, w którym odbywa się próba zmiany. Niełatwo utrzymywać nowe zachowanie, jeżeli już codzienne warunki nieustannie sprzyjają powrotowi do starego sposobu działania. Osoba, która chce ograniczyć korzystanie z telefonu w trakcie pracy, może mieć inne doświadczenia po wyłączeniu części powiadomień niż wówczas, gdy urządzenie stale leży obok niej. Tożsamo zmiana godzin snu może być trudna do utrzymania, jeżeli już obowiązki zawodowe lub rodzinne regularnie przesuwają porę zakończenia dnia. W takich okolicznościach sama motywacja nie tłumaczy całego kłopotu. Potrzebne jest uwzględnienie warunków zewnętrznych a także sprawdzenie, które elementy można w rzeczywistości przemienić. Zdarza się również, że po kilku tygodniach pojawia się powrót do wcześniejszego zachowania. Zamiast traktować taki moment jako jednoznaczny dowód niepowodzenia, można potraktować go jako informację o okolicznościach, w których stary schemat wciąż jest silny. Dopiero porównanie tych obserwacji z realnym przebiegiem dnia pozwala dokładniej określić, jakie zmiany są możliwe do utrzymania i które założenia wymagają ponownego sprawdzenia.
Warto sprawdzić: ebook o podświadomości.