Codzienna opieka nad osobami starszymi – najważniejsze zagadnienia
Moment, w którym dotychczasowa organizacja życia przestaje wystarczać, rzadko wygląda podobnie w każdej rodzinie. Czasem sygnałem jest powtarzające się zapominanie o głównych obowiązkach, innym razem trudności z przygotowaniem posiłku, kąpielą albo rozwiązaniem z domu. Bywa także, że problem staje się widoczny dopiero po upadku lub pobycie w szpitalu.
W takich okolicznościach warto najpierw przyjrzeć się dokładniej całemu dniu seniora, zamiast skupiać się na jednym zdarzeniu. Dom opieki senioralnej może być brany pod uwagę wtedy, gdy potrzebna jest regularna pomoc i nadzór, których nie da się rozsądnie zorganizować w dotychczasowym miejscu zamieszkania. Sama deklaracja, że osoba starsza „potrzebuje opieki”, jest jednak zbyt ogólna. Innego wsparcia wymaga senior własnymi siłami jedzący i poruszający się po mieszkaniu, a innego osoba, która nie może bez pomocy wstać z łóżka.
Przy ocenie możliwości pobytu warto zwrócić uwagę na czynności, które w domu na prawdę bardzo często są wykonywane w sposób automatyczny i dlatego ich trudność bywa niedostrzegana. Chodzi o przygotowanie ubrań, korzystanie z łazienki, przyjmowanie posiłków, przemieszczanie się między pomieszczeniami czy pamiętanie o codziennych obowiązkach. Dopiero obserwacja tych elementów umożliwia ustalić, gdzie realnie potrzebna jest pomoc. Dom dla seniora może mieć różną organizację dnia, dlatego ważne jest sprawdzenie, czy przyjęty sposób funkcjonowania odpowiada osobie o określonym poziomie samodzielności. Senior, który nadal chce sam wykonywać część czynności, może potrzebować innego podejścia niż osoba wymagająca stałego wsparcia. Nadmierne wyręczanie też może stać się problemem, zwłaszcza gdy ogranicza wykonywanie czynności, które dana osoba nadal jest w stanie realizować samemu.
Osobną kwestią jest sposób postępowania w sytuacjach, które pojawiają się poza ustalonym rytmem dnia. Placówka opieki całodobowej musi uwzględniać także nocne potrzeby mieszkańców, nagłe zmiany samopoczucia czy sytuacje związane z dezorientacją. Nie oznacza to natomiast, że każda placówka zapewnia taki sam zakres wsparcia. Przed uwarunkowaniem miejsca pobytu istotne jest rozróżnienie pomiędzy pomocą opiekuńczą a czynnościami wymagającymi udziału personelu medycznego. Warto też ustalić, kto kontaktuje się z rodziną w sytuacji problemu oraz jakie informacje są przekazywane. Z praktycznego punktu widzenia są to istotne ustalenia, ponieważ w przypadku nagłej nie ma wtedy potrzeby szukania odpowiedzi na podstawowe pytania.
Zmiana miejsca zamieszkania może być dla seniora sporym wydarzeniem, dlatego oprócz kwestii organizacyjnych znaczenie ma również przygotowanie samej osoby starszej. Jeżeli umożliwia na to jej stan, warto wcześniej omówić zamysł dnia, zasady odwiedzin, sposobność korzystania z własnych rzeczy oraz sposób kontaktu z bliskimi. Nie wszystko da się przewidzieć. Pierwsze tygodnie mogą ujawnić trudności, których uprzednio nie było widać, przykładowo problemy z odnalezieniem się w nowym sąsiedztwie albo większą potrzebę pomocy przy określonych czynnościach. Z drugiej strony po pewnym czasie niektóre zadania mogą być realizowane bardziej samodzielnie. Dlatego zakres opieki powinien być traktowany jako detal podlegający zmianom, a nie zobowiązanie aktualne bez względu na dalszy rozwój sytuacji.
Więcej informacji: Dom pomocy społecznej Kielce.