Projektowanie instalacji elektrycznych w obiektach usługowych
Jeszcze przed rozpoczęciem prac wykonawczych trzeba ustalić, jakie zadania ma spełniać instalacja w konkretnym budynku. Na tym etapie łatwo skupić się na liczbie gniazd czy punktów oświetleniowych, jednakże równie istotne są kwestie powiązane z rozmieszczeniem urządzeń, sposobem prowadzenia przewodów a także dostępnością poszczególnych elementów w późniejszym czasie. Projektowanie instalacji elektrycznych i teletechnicznych musi uwzględniać rzeczywisty układ wnętrz i ich funkcje.
Innego rozwiązania wymaga przestrzeń mieszkalna, innego zaplecze techniczne, a jeszcze innych wymagań potrzebują pomieszczenia, w których pracuje wiele urządzeń elektronicznych. W praktyce ważne okazują się nawet szczegóły, tj. planowane ustawienie mebli, lokalizacja sprzętu czy wysokość zabudowy. Punkt zaplanowany na etapie projektu może bowiem w późniejszym czasie znaleźć się w miejscu zasłoniętym przez wyposażenie. Zmiana takiego elementu po wykonaniu tynków albo zabudowy jest już znacznie bardziej kłopotliwa niż korekta dokumentacji przed rozpoczęciem robót.
Dużo sugestie wymaga również koordynacja różnorakich instalacji znajdujących się w tych samych przestrzeniach. Przewody elektryczne i teletechniczne nie są prowadzone w oderwaniu od pozostałych instalacji budynku. W stropach, ścianach, szachtach i sufitach podwieszanych może znajdować się równocześnie kilka różnych systemów. Właściwie każdy z nich zajmuje określoną przestrzeń, a dostępne miejsce jest ograniczone. Przy projektowaniu trzeba więc przewidzieć przebieg tras w taki sposób, aby późniejsze wykonanie nie wymagało ciągłego zmieniania uprzednio przyjętych rozwiązań. Na budowie zdarzają się sytuacje, w których zaplanowana trasa okazuje się niemożliwa do zaprojektowania z powodu elementu konstrukcyjnego lub kolizji z inną instalacją. Wówczas potrzebna jest decyzja, czy przemienić przebieg przewodu, jego punkt zakończenia, czy także sposób prowadzenia całej trasy. Takie korekty mają własne konsekwencje i dlatego im przedtem zostaną zauważone, tym łatwiej je uwzględnić bez ingerowania w zrealizowane już elementy.
W instalacjach teletechnicznych szczególne znaczenie ma przewidywanie sposobu zastosowania infrastruktury. Sama obecność przewodu w ścianie nie oznacza jeszcze, że dane miejsce będzie praktyczne. Należy uwzględnić odległość między punktem przyłączeniowym a urządzeniem, dostęp do miejsca zakończenia kabla oraz sposobność podmiany albo rozbudowy systemu. Dotyczy to w głównej mierze sieci komputerowych, monitoringu, sprawdzeniu dostępu, instalacji domofonowych i różnych systemów automatyki. Przy większej liczbie przewodów szybko pojawia się również kwestia ich identyfikacji. O ile kable nie są należycie opisane, prędzej czy później zobowiązanie, dokąd prowadzi dany przewód, może wymagać dodatkowych pomiarów i prac. Z tego powodu znaczenie ma nie tylko samo wykonanie instalacji, ale także sposób dokumentowania jej przebiegu. Dobrze opisana infrastruktura pozwala w późniejszym czasie odnosić się do rzeczywistego układu, szczególnie o ile podczas robót wprowadzono zmiany względem pierwotnych założeń.
Osobnym zagadnieniem jest sposobność przyszłej modernizacji. Budynek rzadko pozostaje przez cały okres użytkowania dokładnie taki sam, jak w dniu oddania do użytku. Zmienia się wyposażenie, pojawiają się nowe urządzenia, rozbudowywane są sieci, a pomieszczenia mogą otrzymać inne zastosowanie. Nie każdą możliwą konwersję da się przewidzieć, dlatego projektowanie nie powinno polegać na tworzeniu instalacji pod hipotetyczne potrzeby bez ograniczeń. Rozsądniejsze jest określenie tych wycinków, w których prawdopodobieństwo późniejszej ingerencji jest większe, i odpowiednie zaplanowanie infrastruktury właśnie tam. Czasem będzie to pozostawienie wolnego miejsca w rozdzielnicy, innym razem przygotowanie dodatkowej trasy kablowej albo odpowiednie rozmieszczenie punktów przyłączeniowych. Znaczenie ma a przy tym zachowanie proporcji między obecnymi wymaganiami a planowanymi widokami na najbliższe czasy rozbudowy. Prawie każde dodatkowe rozwiązanie znaczy bowiem więcej materiałów, większy zakres prac i konieczność późniejszego utrzymania kolejnych elementów instalacji.
Więcej informacji: projektant instalacji elektrycznych.